SeniorenNetwerkNL vraagt meer aandacht voor ouderen met meerdere aandoeningen in een Kamerdebat over de toekomst van de ziekenhuiszorg.

Ouderen met meerdere chronische aandoeningen dreigen tussen wal en schip te vallen als de toekomst van de ziekenhuiszorg wordt ingericht zonder voldoende aandacht voor samenhang en regie. Dat schrijft SeniorenNetwerkNL in een brief aan de vaste Kamercommissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) voorafgaand aan het commissiedebat over de toekomst van de ziekenhuiszorg.

Passende zorg

In het debat staan onderwerpen als passende zorg, digitalisering, concentratie van ziekenhuiszorg en regionale samenwerking centraal. SeniorenNetwerkNL benadrukt dat daarbij ook nadrukkelijk gekeken moet worden naar de positie van ouderen met multimorbiditeit: mensen die tegelijkertijd met meerdere chronische aandoeningen leven.

Behoeften van patiënten

Deze groep behoort tot de meest frequente gebruikers van ziekenhuiszorg. Zij hebben vaak te maken met verschillende medisch specialisten, meerdere medicijnen en zorg vanuit verschillende domeinen, zoals de huisarts, wijkverpleging, revalidatiezorg en langdurige zorg. Volgens SeniorenNetwerkNL sluit de traditionele inrichting van ziekenhuizen, die vooral is georganiseerd rond afzonderlijke aandoeningen en specialismen, niet altijd goed aan bij de behoeften van deze patiënten.

Drie aandachtspunten

SeniorenNetwerkNL vraagt de Kamercommissie specifiek aandacht voor drie onderwerpen.

1. Digitalisering mag ouderen niet uitsluiten

Digitale zorgtoepassingen zoals patiëntenportalen, beeldbellen en thuismonitoring bieden veel kansen. Tegelijkertijd beschikt niet iedere oudere over voldoende digitale vaardigheden of middelen om hiervan gebruik te maken.

Daarom pleit SeniorenNetwerkNL ervoor dat digitale zorg altijd gepaard gaat met een toegankelijk alternatief. Ouderen moeten volgens de organisatie ook telefonisch, aan de balie of via persoonlijk contact toegang kunnen houden tot ziekenhuiszorg.

“Digitalisering mag nooit een nieuwe drempel opwerpen voor mensen die al kwetsbaar zijn”,  aldus de overkoepelende belangenorganisatie voor ouderen.

2. Duidelijkheid over de regiebehandelaar

Bij ouderen met meerdere aandoeningen zijn vaak verschillende specialisten betrokken. Daardoor is het niet altijd duidelijk wie verantwoordelijk is voor de samenhang van de zorg.

SeniorenNetwerkNL ontvangt regelmatig signalen van ouderen en mantelzorgers die niet weten bij wie zij terecht kunnen met vragen over behandelingen, medicijngebruik of afstemming tussen verschillende zorgverleners. Het risico bestaat dat patiënten en hun naasten zelf de coördinatie van de zorg moeten organiseren.

De organisatie ziet hierbij een belangrijke rol voor de klinisch geriater. Deze specialist kijkt naar de totale gezondheidssituatie van kwetsbare ouderen, inclusief medicatiegebruik, functioneren, zelfredzaamheid en kwaliteit van leven. Juist bij complexe zorgvragen kan de klinisch geriater bijdragen aan betere afstemming tussen verschillende behandelaren.

3. Bereikbaarheid van zorg

Ook vraagt SeniorenNetwerkNL aandacht voor de gevolgen van verdere concentratie en specialisatie van ziekenhuiszorg.

Hoewel concentratie kan bijdragen aan hogere kwaliteit van zorg, kan zij voor ouderen ook leiden tot langere reistijden en meer vervoersproblemen. Vooral kwetsbare ouderen zijn vaak afhankelijk van mantelzorgers, openbaar vervoer of doelgroepenvervoer.

De organisatie vindt daarom dat bij beleidskeuzes niet alleen gekeken moet worden naar kwaliteit en doelmatigheid, maar ook naar de praktische bereikbaarheid van zorg voor patiënten.

Vragen aan de minister

SeniorenNetwerkNL vraagt de Kamercommissie onder meer aan de minister te vragen hoe wordt voorkomen dat ouderen door digitalisering worden uitgesloten, hoe wordt geborgd dat patiënten met multimorbiditeit een herkenbare regiebehandelaar hebben en hoe voldoende klinisch-geriatrische expertise beschikbaar blijft.

Daarnaast wil de organisatie weten hoe de gevolgen van concentratie van ziekenhuiszorg voor bereikbaarheid en vervoer worden meegewogen bij toekomstige beleidskeuzes.

Passende zorg vraagt om samenhang

SeniorenNetwerkNL onderschrijft de ambities rond passende zorg, regionale samenwerking en kwaliteitsverbetering. Tegelijkertijd waarschuwt het samenwerkingsverband dat deze ontwikkelingen alleen succesvol kunnen zijn als ook rekening wordt gehouden met de groeiende groep ouderen met meerdere aandoeningen.

Voor deze patiënten zijn duidelijke regie, goede afstemming tussen zorgverleners, digitale inclusie en toegankelijke zorg geen bijzaak, maar essentiële voorwaarden voor passende zorg in de praktijk.