SeniorenNetwerkNL heeft de vaste Kamercommissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport opgeroepen om vrijwilligers nadrukkelijker te betrekken bij de aanpak van zorgfraude en het signaleren van tekortschietende zorg.

Volgens SeniorenNetwerkNL vormen vrijwillige ouderenadviseurs, belastinginvullers, administratief ondersteuners en Wmo-cliëntondersteuners een waardevolle schakel in het vroegtijdig herkennen van problemen. Zij komen regelmatig achter de voordeur bij ouderen en horen als eersten signalen over onduidelijke zorgrekeningen, ongewenste zorgcontracten, mogelijke fraude met persoonsgebonden budgetten of zorg die onvoldoende aansluit bij de behoeften van cliënten.

Preventie en signalering

SeniorenNetwerkNL, dat ruim 170.000 senioren vertegenwoordigt via provinciale seniorenbonden en 463 lokale afdelingen, vindt dat vrijwilligers een grotere rol kunnen spelen bij preventie, voorlichting en signalering. Daarvoor is volgens SeniorenNetwerkNL wel extra ondersteuning nodig, bijvoorbeeld in de vorm van scholing en praktische handreikingen over het herkennen en melden van zorgfraude.

Meer bekendheid voor meldpunten

Daarnaast vraagt SeniorenNetwerkNL aandacht voor de toegankelijkheid van bestaande meldpunten en informatiepunten over zorgfraude. Veel ouderen weten volgens de organisatie niet waar zij terecht kunnen met vragen of vermoedens van fraude. Ook zijn bestaande meldpunten vaak vooral digitaal ingericht, terwijl juist ouderen behoefte hebben aan een laagdrempelig telefoonnummer of persoonlijk aanspreekpunt.

Eén loket

SeniorenNetwerkNL pleit daarom voor meer voorlichting, een grotere zichtbaarheid van informatiepunten van zorgverzekeraars en één herkenbaar landelijk loket waar burgers terechtkunnen met vragen en signalen over mogelijke zorgfraude.

Zorgfraude en kwaliteit van zorg

In een brief aan de Tweede Kamer, naar aanleiding van het commissiedebat Goed bestuur en toezicht in de zorg van 24 september, benadrukt SeniorenNetwerkNL dat zorgfraude en kwaliteit van zorg niet los van elkaar kunnen worden gezien. Vrijwilligers horen steeds vaker verhalen van ouderen en naasten over zorg die niet altijd passend is of onvoldoende aansluit bij de behoeften van cliënten. Denk aan gemiste zorgmomenten, een gebrek aan persoonlijke aandacht, onderbezetting of voortdurend wisselende zorgverleners.

Kwaliteitskaders

Volgens SeniorenNetwerkNL is het daarom belangrijk dat signalen van cliënten, naasten en vrijwilligers beter worden benut bij toezicht en kwaliteitsverbetering. De organisatie wijst erop dat bestaande kwaliteitskaders zijn afgebouwd en dat er behoefte bestaat aan meer concrete en toetsbare kwaliteitsnormen in de langdurige zorg.

Zorgen over toezichtcapaciteit

Tot slot spreekt SeniorenNetwerkNL zijn zorg uit over signalen dat de toezichtcapaciteit van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) onder druk staat. Juist nu ouderen langer thuis wonen, de zorgvraag complexer wordt en de overheid extra inzet op fraudebestrijding, vindt de organisatie krachtig en zichtbaar toezicht van groot belang.

Rol van vrijwilligers

SeniorenNetwerkNL roept de Kamer op om tijdens het debat aandacht te besteden aan de rol van vrijwilligers, de toegankelijkheid van meldpunten, de kwaliteit van langdurige zorg en de borging van voldoende toezichtcapaciteit. Volgens het samenwerkingsverband zijn goed geïnformeerde burgers en goed toegeruste vrijwilligers onmisbare partners in het voorkomen van zorgfraude én het tijdig signaleren van tekortschietende zorg.