Nederland vergrijst in rap tempo. In 2040 is naar verwachting ruim een kwart van de bevolking ouder dan 65 jaar. Deze ontwikkeling vraagt om toekomstbestendig beleid dat gericht is op zelfbeschikking, sociale samenhang, financiële zekerheid en toegankelijke zorg voor senioren. Senioren Netwerk Nederland heeft een dringend appèl op de politieke partijen van Nederland gedaan om onderstaande thema’s op te nemen in hun verkiezingsprogramma’s.
1. Wonen: realiseer levensloopbestendige en betaalbare woningen
- Verplicht de bouw van 290.000 geschikte woningen voor ouderen zoals afgesproken in de Woondeals.
- Verplicht gemeenten tot een actuele woonzorgvisie waarin senioren expliciet worden meegenomen.
- Stimuleer woningaanpassing, domotica en coöperatieve woonvormen.
Waarom? Het tekort aan geschikte en betaalbare woningen belemmert ouderen om zelfstandig en veilig oud te worden. Doorstroming komt niet op gang.
2. Inkomen: Bescherm koopkracht en pensioenzekerheid
- Voorkom dat het nieuwe pensioenstelsel leidt tot financiële achteruitgang voor gepensioneerden.
- Zorg voor volledige indexatie van aanvullende pensioenen.
- Compenseer ouderen met AOW-gaten en zonder aanvullend pensioen.
Waarom? Armoede onder ouderen groeit, vooral onder alleenstaanden en 90-plussers. Bestaanszekerheid is een voorwaarde voor gezondheid en participatie.
3. Zorg & welzijn: Maak ouderenzorg bereikbaar en menselijk
- Investeer in zorgzame gemeenschappen en ondersteun burgerinitiatieven en informele zorg.
- Waarborg toegankelijke en nabije zorg, inclusief eerstelijnszorg op wijkniveau.
- Introduceer een consultatiebureaufunctie voor senioren in buurthuizen.
- Voer een mantelzorgtoets in bij nieuw beleid om overbelasting te voorkomen.
- Maak het gordelroosvaccin beschikbaar voor alle 60-plussers; financier een vaccinatieprogramma voor volwassenen en senioren.
- Verhoog het aantal verpleeghuisplaatsen en ontwikkel het ‘verzorgingshuis nieuwe stijl’.
Waarom? De formele zorg krimpt, terwijl de zorgvraag groeit en mantelzorgers overbelast raken. Gemeenschapszorg is onmisbaar.
4. Mobiliteit: Zorg voor vervoer op maat
- Ondersteun en structureer lokale initiatieven zoals AutoMaatje.
- Neem ouderenmobiliteit op in landelijke OV- en mobiliteitsplannen.
- Stimuleer vrijwilligersvervoer in kleinere gemeenten. Waarom? Mobiliteit is essentieel voor zelfstandigheid, ontmoeting en maatschappelijke deelname.
5. Bestrijd leeftijdsdiscriminatie en seniorisme
- Neem leeftijdsdiscriminatie op in het nationale antidiscriminatiebeleid.
- Maak seniorisme in brede zin strafbaar, niet alleen op de arbeidsmarkt.
- Start landelijke campagnes voor een positieve beeldvorming van ouderen.
Waarom? Discriminatie op basis van leeftijd is nog altijd wijdverbreid – in beleid, zorg, dienstverlening en media.
6. Structurele betrokkenheid van seniorenorganisaties
- Leg in wet- en regelgeving vast dat ouderenorganisaties structureel betrokken worden bij beleid.
- Erken en versterk de positie van vrijwilligersnetwerken door vereenvoudiging van regels en passende ondersteuning.
Waarom? De kennis, ervaring en inzet van senioren zijn essentieel voor effectief en gedragen beleid.

