SeniorenNetwerkNL waarschuwt voor grote gevolgen voor de arbeidsmarkt en het zorgstelsel als de huishoudelijke hulp uit de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) per 2029 grotendeels wordt afgeschaft. In aanloop naar het Kamerdebat over de arbeidsmarkt in de zorg roept het samenwerkingsverband de Kamerleden op om de plannen kritisch te heroverwegen.

Een groot verlies aan banen dreigt: bij een verwachte korting van circa 90 procent op huishoudelijke hulp zouden naar schatting 36.000 medewerkers hun werk verliezen. Omdat veel van hen parttime werken, gaat het in totaal om ongeveer 72.000 personen.

Beperkte kansen op ander werk

SeniorenNetwerkNL, met een achterban van 170.000 leden, benadrukt dat doorstroom naar andere functies in de zorg niet vanzelfsprekend is. Veel huishoudelijke hulpen hebben kleine contracten en beperkte opleidingsmogelijkheden. Hierdoor bestaat het risico dat een groot deel van deze groep terechtkomt in de WW, overstapt naar zelfstandige dienstverlening of uitwijkt naar het informele circuit. Tegelijkertijd verwacht SeniorenNetwerkNL dat slechts een klein deel van deze werknemers kan worden ingezet in andere zorgfuncties, ondanks de groeiende vraag naar zorg door vergrijzing en het stimuleren van langer zelfstandig wonen.

Toenemende druk zorgpersoneel

Een belangrijk punt van zorg is dat het verdwijnen van huishoudelijke hulp kan leiden tot een hogere zorgvraag. Huishoudelijke hulp vervult volgens de organisatie een preventieve rol: door tijdige signalering en ondersteuning kan zwaardere zorg worden voorkomen. Wanneer deze ondersteuning wegvalt, zullen naar verwachting meer mensen een beroep doen op wijkverpleging en de Wet langdurige zorg (Wlz). Dit zorgt juist voor extra druk op verpleegkundigen en verzorgenden, functies waarin de personeelstekorten al groot zijn.

Paradox op arbeidsmarkt

“De maatregel leidt tot een paradox op de arbeidsmarkt”, stelt Leo Bisschops, woordvoerder van SeniorenNetwerkNL. “Relatief laagdrempelig werk verdwijnt, terwijl de vraag verschuift naar hooggekwalificeerd personeel dat nu al schaars is.”

Minder zicht op ouderen

Daarnaast wijst het landelijke samenwerkingsverband van senioren op sociale risico’s. Huishoudelijke hulpen fungeren vaak als ‘ogen en oren’ achter de voordeur en signaleren veranderingen in de situatie van cliënten. Met het verdwijnen van deze functie verdwijnt ook een belangrijk contactmoment voor veel – vaak kwetsbare – ouderen. Dit kan leiden tot een afname van het gevoel van veiligheid en minder zicht op problematische thuissituaties, zoals eenzaamheid of beginnende gezondheidsproblemen.

Oproep aan het kabinet

SeniorenNetwerkNL roept het kabinet op om een integrale analyse te maken van de gevolgen van de maatregel. Daarbij moet expliciet worden onderzocht of het schrappen van huishoudelijke hulp de personeelstekorten in de zorg vergroot. Ook pleit SeniorenNetwerkNL voor het verkennen van alternatieven waarbij de preventieve functie van huishoudelijke hulp behouden blijft. “Juist in een krappe arbeidsmarkt is het essentieel om beleid te toetsen op de totale impact op zorgvraag en personeelsinzet”, aldus woordvoerder Leo Bisschops.

Foto: Unsplash